DEPRESIJA - BOLEST DANAŠNJICVE ILI STIL ŽIVOTA? - Dr Radmila Džinčić

Depresija spada među najrasprostranjenija oboljenja današnjice. Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, do 2020. godine biće vodeća bolest.

Šta je depresija i koji su najčešći simptomi?

Postoji depresivno raspoloženje, smanjenje životne energije i aktivnosti u blagim, umerenim i teškim depresivnim epizodama. Umanjena su zadovoljstva, interesovanja i koncentracija, a zamor je čest čak i posle neznatnih napora. Spavanje je obično poremećeno, kao i apetit. Narušeno je samopouzdanje i samopoštovanje, a mogu biti prisutne i ideje krivice i bezvrednosti. Depresivno raspoloženje može varirati iz dana u dan i često je neusklađeno sa okolnostima i može biti praćeno i „telesnim“ simptomima, kao i osećanjem gubitka interesovanja, gubitka zadovoljstva i ranijim buđenjem nego obično. Postoje znaci motorne usporenosti smanjenje nagonskih dinamizama. Depresija može biti: blaga, umerena i teška.

Neke razlike, ali i sličnosti depresije kod dece i mladih

Klinička slika depresije kod dece i mladih nalikuje kod odraslih, ali neke razlike koje potiču iz biološke, razvojne i socijalne prirode  utiču na način na koji se depresija ispoljava kod dece i mladih.

Na primer: preosetljivost, nizak prag frustracije i izlivi besa, somatske žalbe i povlačenje iz društva češće su kod dece.

Glavni simptomi su uporna tuga ili loše raspoloženje (preosetljivost) i/ili gubitak interesovanja i/ili ravnodušnost, umor ili nizak energetski nivo, koji se javljaju bez razloga.

Povezani simptomi mogu biti malo ili previše sna, slaba koncentracija ili neodlučnost, slabo samopouzdanje, slab ili povećan apetit, ubrzano ili usporeno kretanje, krivica ili samookrivljavanje i samoubilačke misli ili ponašanje.

Zašto nastaje depresija?

Ako bi se depresija shvatila kao reakcija na frustraciju određenih potreba, tj. stresor; kognitivni terapeuti su razvili niz metoda da bi pomogli da se određene misli koje se u određenoj situaciji pojavljuju automatski, prepoznaju, koriguju i zamene adekvatnijim. Analitički orjentisani stručnjaci razrađivali su poreklo prvobitne frustracije i sl. Biološka orjentacija razumevanja depresije je da su biohemijske promene zapravo disregulacija neurotransmiternih sistema, što bi uključivalo antidepresivnu terapiju.

U 95% svih depresija mogu prethoditi psiho-socijalne teškoće, stres životnih događaja, genetski, biohemijski i psihološki činioci. Sredinski činioci uz porodično opterećenje su činioci koji se izdvajaju.

Kako da znamo da li bolujemo od depresije?

Postoje različite skale za procenu afektivnog stanja koje mogu poslužiti kao model za upoznavanje i procenu depresivnosti; postoje skale koje popunjavaju sami ispitanici (skale samoprocene) ili ih popunjavaju ispitivači.

Ipak, najbolje je potražiti stručnu pomoć ako se prepoznaju neki od simptoma, da bi se postavila dobra dijagnoza i odredili pravci i načini terapeutskog delovanja.

 

Dr Radmila Džinčić, specijalista neuropsihijatrije, porodični terapeut